Manga, manhwa và manhua khác nhau thế nào? Cẩm nang chọn truyện tranh cho người mới

Sapo:

Bạn vừa muốn bắt đầu đọc truyện tranh nhưng lại gặp ngay ba cái tên dễ nhầm: manga, manhwa và manhua. Cả ba đều là truyện tranh châu Á, cùng có nhân vật mắt to và cốt truyện dài kỳ, nhưng khác nhau từ chiều đọc, màu sắc cho đến gu kể chuyện. Bài viết giúp bạn phân biệt ba dòng truyện này và chọn được bộ truyện đầu tiên hợp với mình.

Ba dòng truyện tranh đến từ đâu?

Tên gọi của ba dòng truyện chính là cách đọc chữ "truyện tranh" trong ba ngôn ngữ:

• Manga là truyện tranh Nhật Bản. Đây là dòng lâu đời và phổ biến nhất, gắn với những cái tên quen thuộc như Doraemon, Thám tử lừng danh Conan hay One Piece.
• Manhwa là truyện tranh Hàn Quốc. Dòng này bùng nổ trong khoảng mười năm gần đây nhờ định dạng webtoon đọc trên điện thoại.
• Manhua là truyện tranh Trung Quốc, nổi tiếng với các đề tài tu tiên, huyền huyễn và võ hiệp.

Ở Việt Nam, cả ba dòng đều có lượng độc giả đông đảo, và phần lớn các trang đọc truyện online như metruyen đều gom chung chúng vào một thư viện, phân loại theo thể loại để người đọc dễ tìm.

Khác nhau ở chiều đọc và định dạng trang

Đây là điểm khác biệt đầu tiên người mới sẽ nhận ra.

Manga được đọc từ phải sang trái, theo thói quen viết chữ truyền thống của Nhật. Mỗi trang chia thành nhiều khung tranh, và bạn đọc các khung theo thứ tự từ góc trên bên phải xuống góc dưới bên trái. Người mới thường thấy lạ trong vài chương đầu, nhưng quen rất nhanh.

Manhwa và manhua hiện đại phần lớn theo định dạng cuộn dọc: các khung tranh xếp nối tiếp nhau thành một dải dài, bạn chỉ việc vuốt từ trên xuống. Kiểu trình bày này sinh ra cho màn hình điện thoại, nên đọc trên máy rất thuận tay.

| Tiêu chí | Manga (Nhật) | Manhwa (Hàn) | Manhua (Trung) | | ----- | ----- | ----- | ----- | | Chiều đọc | Phải sang trái | Trên xuống dưới | Trên xuống dưới (bản mới), trái sang phải (bản in) | | Màu sắc | Chủ yếu đen trắng | Chủ yếu màu | Chủ yếu màu | | Định dạng phổ biến | Trang sách chia khung | Webtoon cuộn dọc | Webtoon cuộn dọc | | Nhịp ra chương | Hằng tuần hoặc hằng tháng | Hằng tuần | Thường ra nhanh, nhiều chương |

Truyện in đọc theo trang, truyện webtoon đọc bằng cách cuộn dọc trên màn hình

Khác nhau ở nét vẽ và màu sắc

Manga chủ yếu in đen trắng vì phải ra chương đều đặn trên tạp chí. Để bù cho việc thiếu màu, họa sĩ Nhật dùng rất nhiều kỹ thuật tram (screentone), đường tốc độ và biểu cảm phóng đại. Nét vẽ mỗi tác giả mang dấu ấn riêng rất rõ.

Manhwa được tô màu gần như toàn bộ, nét vẽ sạch, nhân vật thường có tỷ lệ cơ thể thực tế và thời trang hiện đại. Nhiều bộ còn được làm bằng đồ họa 3D kết hợp vẽ tay nên khung cảnh rất chi tiết.

Manhua cũng tô màu, thường có bảng màu rực rỡ với hiệu ứng ánh sáng, phép thuật và trang phục cổ trang cầu kỳ, rất hợp với các cảnh chiến đấu hoành tráng.

Khác nhau ở gu kể chuyện

Mỗi dòng truyện có những thể loại "đặc sản" riêng:

• Manga đa dạng nhất: từ shounen phiêu lưu hành động, shoujo tình cảm học đường, đến seinen tâm lý, trinh thám, thể thao và đời thường. Cốt truyện thường được xây dựng chậm và kỹ.
• Manhwa nổi bật với đề tài hệ thống và thăng cấp (nhân vật chính nhận được sức mạnh như trong trò chơi), hồi quy/trọng sinh (quay về quá khứ làm lại cuộc đời), cùng các bộ tình cảm công sở và học đường.
• Manhua mạnh về tu tiên, huyền huyễn, võ hiệp, nhân vật chính thường đi từ kẻ yếu nhất trở thành cao thủ qua hàng trăm chương.

Nhịp truyện cũng khác: manga thường có mở đầu chậm để xây thế giới, còn manhwa và manhua hay vào thẳng xung đột ngay từ chương đầu để giữ chân người đọc trên điện thoại.

Chọn bộ truyện đầu tiên thế nào?

Nếu chưa biết bắt đầu từ đâu, hãy chọn theo gu bạn đã có sẵn:

1. Thích phim hoạt hình Nhật: bắt đầu với manga, nhất là những bộ đã có anime. Bạn sẽ quen chiều đọc phải sang trái nhanh vì đã biết nhân vật.
2. Thích phim Hàn, drama: manhwa tình cảm hoặc học đường là lựa chọn dễ vào nhất.
3. Thích phim kiếm hiệp, cổ trang: manhua tu tiên hoặc võ hiệp sẽ hợp gu.
4. Chỉ có ít thời gian đọc trên điện thoại: ưu tiên webtoon cuộn dọc, mỗi chương đọc mất 5 đến 10 phút.
5. Không thích chờ chương mới: chọn truyện đã hoàn thành (full) để đọc liền một mạch.

Mẹo nhỏ là hãy đọc thử 3 đến 5 chương đầu trước khi quyết định bỏ hay theo tiếp một bộ. Nhiều truyện hay có mở đầu chậm, và phải qua vài chương thì cốt truyện mới thật sự cuốn.

Webtoon cuộn dọc giúp việc đọc truyện trên điện thoại trở nên thuận tiện hơn

Vài thói quen giúp đọc truyện online thoải mái hơn

• Dùng tính năng theo dõi và lịch sử đọc để không phải nhớ mình đang dừng ở chương nào.
• Bật chế độ tối hoặc giảm độ sáng khi đọc buổi tối để đỡ mỏi mắt.
• Nghỉ mắt theo quy tắc 20-20-20: cứ 20 phút đọc, nhìn ra xa khoảng 6 mét trong 20 giây.
• Đọc ở trang có giao diện gọn, tải nhanh, ít quảng cáo chen ngang, ví dụ như https://metruyen.app, để việc đọc không bị đứt mạch.
• Chú ý độ tuổi của truyện, nhất là khi chọn truyện cho trẻ em, vì không ít bộ manhwa, manhua có nội dung dành cho người lớn.

Kết luận

Manga, manhwa và manhua đều là truyện tranh châu Á nhưng mỗi dòng có cách đọc, nét vẽ và gu kể chuyện riêng. Manga đen trắng, đọc từ phải sang trái và có thể loại đa dạng nhất. Manhwa tô màu, cuộn dọc, mạnh về hệ thống và hồi quy. Manhua rực rỡ, cuốn hút với tu tiên và võ hiệp. Hiểu được những khác biệt này, bạn sẽ dễ chọn đúng bộ truyện đầu tiên và tận hưởng việc đọc truyện nhiều hơn.